ستراتیژیی "تەوق لە ملکردن"؛ چۆن واشنتۆن لە ڕێگەی سزاوە میلیشیاکان گۆشەگیر دەکات؟

پەنجەرە

لە کاتێکدا ململانێ و کێشمەکێش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەردەوامی هەیە، ناوەندە میدیاییە نێودەوڵەتییەکان ئاماژە بە ستراتیژیی "تەوق لە ملکردن" ی ئەمەریکا دەکەن لە دژی سەرکردەی میلیشیا شیعەکان.

واشنتۆن چیتر تەنها پەنا بۆ هێرشی ئاسمانی نابات، بەڵکو جەنگێکی "بێ خوێن"ی لە ڕێگەی سزای دارایی و سیاسییەوە دژی سەرکردەی گروپە چەکدارەکان لە عێراق و سووریا دەستپێکردووە.

سەرکردەی میلیشیاکان لەنێو سزادا 

پرۆگرامی پاداشت بۆ دادپەروەری سەربە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، خەڵاتی 10 ملیۆن دۆلاری راگەیاند لەبەرامبەر پێدانی هەر زانیارییەک کە ببێتە هۆی دەستگیرکردنی ئەکرەم کەعبی، سەرۆکی بزوتنەوەی نوجەبا.

پێشتریش وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، تەرخانكردنی پاداشتی 10 ملیۆن دۆلار بۆ پێدانی زانیاری لەبارەی هەریەك لە ئەحمەد حەمیداوی، سەرۆکی كەتائیبی حزبوڵاو ئەبو ئالا وەلائی، فەرماندەی کەتایبی سەیدولشوهەداو حەیدەرغەراوی، ئەمینداری گشتی ئەنساروڵا ئەوفیا راگەیاند.

دروستکردنی شڵەژان

بەپێی شیکارییەکانی CNN و The Washington Institute، ئەمریکا گەیشتووەتە ئەو بڕوایەی کە لێدانی کۆگاکانی چەک کاریگەرییەکی کاتیی هەیە. 

لەکاتێکدا ستراتیژیی نوێ، کە بە "بڕینی سەری مارەکە" ناسراوە، ئامانجی سزادانی ڕاستەوخۆی سەرکردە باڵاکانی وەک سەرکردەکانی (سەیدولشوهەدا، ئەنساروڵا،حیزبوڵا و نوجەبا)یە. 

سزادانی سەرکردەی میلیشیاکان کۆمەڵێک ئامانج دەپێکێت، لەوانە دروستکردنی شڵەژان لە ناو لوتکەی فەرماندەیی گروپەکان، هەروەها ناوزەدکردنی ئەم سەرکردانە وەک "تاوانبار"، ئەمەش وایان لێدەکات لە ناوخۆی عێراق و لە ئاستی نێودەوڵەتیشدا پەراوێز بخرێن یاخود رۆڵیان پێنەدرێت.

سەرچاوەیەکی سیاسی لەبەغدا، بە پەنجەرەی راگەیاند: میلیشیا سزادراوەکان خاوەن کورسین لە پەرلەمان و دەیانەوێت بەشداری حکومەت بکەن، بەڵام ڤیتۆی ئەمەریکا کێشەی بۆ دروستکردوون.

وتیشی: پێدەچێت ئەو میلیشیایانە خەڵکی تر لەژێر ناوی تەکنۆکرات و ناویتردا بنێرنە حکومەت بۆ ئەوەی نوێنەرایەتییان بکات.

دارایی 

یەکێک لە کاریگەرترین لێکەوتەی سزادانی سەرکردەی میلیشیاکان ئەوەیە لەڕووی داراییەوە گرفتیان بۆ دروست دەبێت، وەک رۆژنامەی “وۆڵ ستریت جۆرناڵ” ئاماژەی پێدەدات، وەزارەتی خەزێنەی ئەمریکا سیستەمی "سوفت" (SWIFT) و فشاری سەر بانکی ناوەندیی عێراقی بەکارهێناوە بۆ ڕێگریکردن لە گەیشتنی دراوی قورس بەو گروپانە.

هەروەها ناچارکردنی میلیشیاکان بۆ بەکارهێنانی کاش، ئەمەش توانای ئەوان بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی گەورە و کڕینی تەکنەلۆژیای سەربازیی پێشکەوتوو پەکدەخات.

نامەیەک بۆ تاران و فشار بۆ بەغدا

پێگەی Al-Monitor پێیوایە ئەم سزایانە "دیپلۆماسییەکی توندە" بەرامبەر ئێران. ئەمریکا دەیەوێت بە تاران بڵێت کە "بریکارەکانتان چیتر پارێزراو نین". 
ئەگەر لە رابردوودا ئەو گروپانە لەکاتی سزادا لەلایەن ئێرانەوە پارەیان پێدرابێت، گرفتەکە گەورەکە خراپی دۆخی دارایی ئێرانە لە ئێستادا، هەرچەندە ئەو گروپانە هێشتا سەرچاوەی ئابووریی گەورەیان لە بن دەستدایە.

هاوکات، ئەمە فشارێکی ناڕاستەوخۆیە بۆ سەر حکومەتی عێراق، واشنتۆن دەیەوێت بەغدا تێبگات کە ناتوانێت لە یەک کاتدا هەم هاوپەیمانی ئەمریکا بێت و هەم چەتری پارێزەری ئەو کەسانە بێت کە لە لیستی سزاکاندان.

دروستکردنی دووبەرەکی

گۆڤاری The Economist تیشک دەخاتە سەر ڕەهەندی دەروونی سزادانی سەرکردەی میلیشیاکان، بەوەی سزاکان "ڕەوایی سیاسی" لەو سەرکردانە دەسەننەوە. 
کاتێک سەرکردەیەک دەخرێتە لیستی تێرۆرەوە، لایەنە سیاسییەکانی دیکە (تەنانەت هاوپەیمانە نزیکەکانیشیان) بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆیان، ناچارن دووربکەونەوە لێیان، هەرچەندە هێشتا سزادراوەکان لە نێو کۆبوونەوەی چوارچێوەی هەماهەنگیدا بەشداری دەکەن.

ناوەندە نێودەوڵەتییەکان کۆکن لەسەر ئەوەی کە ئەم سزایانە "نەشتەرگەرییەکی وردن". ئەگەرچی ڕەنگە ئەم گروپانە بە یەکجاری لەناو نەبەن، بەڵام توانای مانۆڕی سیاسی و داراییانیان بە ڕادەیەک کەم دەکاتەوە کە بژاردەکانی بەردەم تاران و بەغدا سنووردار دەکات. ئەمە جەنگێکی درێژخایەنە کە تێیدا "دۆلار" و "یاسا" وەک چەکێکی کاریگەرتر لە "موشەک" بەکاردەهێنرێن.