کۆتایی ئیمپراتۆرییەتی "ئەبو فەتیم"؛ وردەکاریی کوژرانی گەورەترین بازرگانی کریستاڵ لە عێراق

پەنجەرە

لە ئۆپراسیۆنێکی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی عێراقدا، یەکێک لە مەترسیدارترین و کۆنترین سەرکردەکانی بازرگانی مادەی هۆشبەر کە بە "ئەبو فەتیم" ناسرابوو، لە پارێزگای مەیسان کوژرا. 

ئەم رووداوە کە ئەمڕۆ راگەیەنرا، بە گورزێکی کوشندە بۆ تۆڕە نێودەوڵەتییەکانی گواستنەوەی مادەی هۆشبەر لە ناوچەکە دادەنرێت.

وردەکاریی ئۆپراسیۆنەکە

بەپێی بەیاننامە فەرمییەکانی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی، هێزێکی تاکتیکی تایبەت، دوای چەندین مانگ لە چاودێریی و کۆکردنەوەی زانیاری هەواڵگری ورد، شوێنی حەشارگەی "ئەبو فەتیم"ـیان لە پارێزگای مەیسان دەستنیشان کرد. 

لە کاتی گەیشتنی هێزەکان بۆ شوێنەکە، ناوبراو و هاوکارە نزیکەکەی ڕەدیان کردەوە خۆیان ڕادەست بکەن و بە چەکی ئۆتۆماتیکی تەقەیان لە هێزە ئەمنییەکان کرد. دوای پێکدادانێکی چەکداری توند، هەردوو تۆمەتبارەکە لە شوێنی ڕووداوەکە کوژران.

"ئەبو فەتیم" کێیە؟

ناوەندە ئەمنییەکان "ئەبو فەتیم" وەک "بەرپرسی یەکەم و بازرگانی سەرەکی" دابەشکردنی مادەی کریستاڵ لەسەر ئاستی عێراق دەناسێنن.

ناوبراو خاوەن مێژوویەکی ڕەشی یازدە ساڵەیە لەم بوارەدا و لە ساڵی ٢٠١٥ـەوە دەستی بە چالاکییە تاوانکارییەکانی کردووە.

گرنگی و مەترسی ئەم کەسە لەوەدا بوو کە ئەو تەنها فرۆشیارێکی ئاسایی نەبوو، بەڵکو سەرۆکی تۆڕێکی نێودەوڵەتی و ناوخۆیی بوو. ئەو وەک دابەشکەری کۆ (جملە) کاری دەکرد و هێڵە سەرەکییەکانی گواستنەوەی مادەی هۆشبەری لە سنوورەکانەوە بۆ ناوخۆی شارەکانی عێراق بەڕێوە دەبرد. پارێزگای مەیسانیشی کردبووە ناوەندی سەرەکی بۆ کۆگاکردن و پاراستنی بارە گەورەکانی کریستاڵ.

ئەو کەسەشی کە لەگەڵ ئەبو فەتیم کوژرا، تەنها هاوەڵێک نەبوو، بەڵکو بە "باڵی جێبەجێکاری مەیدانی" دەژمێردرا. ئەو بەرپرس بوو لە دابینکردنی پاراستنی چەکداری بۆ بارەکان و گەیاندنیان بە دابەشکەرە بچووکەکان لە پارێزگاکانی تری عێراق. 

مادەی کریستاڵ چییە؟

مادەی کریستاڵ کە بە زانستی پێی دەوترێت (میسامفیتامین - Methamphetamine)، مەترسیدارترین جۆری مادە هۆشبەرەکانە. ئەم مادەیە سروشتی نییە، بەڵکو لە تاقیگەی نهێنیدا لە تێکەڵکردنی چەندین مادەی کیمیایی و ژەهراوی دروستدەکرێت.

ئەم مادەیە ڕاستەوخۆ کار دەکاتە سەر کۆئەندامی دەمار و لە یەکەم یان دووەم بەکارهێنانەوە کەسەکە تووشی ئالوودەبوونی توند دەکات. 

کاریگەرییەکانی بریتین لە تێکدانی مێشک، لەدەستدانی ددانەکان، پیربوونی پێشوەختە و دروستبوونی حاڵەتی توندوتیژی و تێکچوونی دەروونی مەترسیدار.

کریستاڵ چۆن دەگاتە عێراق؟

بەپێی ڕاپۆرتە فەرمییەکان، عێراق بەهۆی پێگەی جوگرافییەکەیەوە بووەتە شوێنێکی سەرەکی بۆ تێپەڕین و بەکارهێنانی ئەم مادەیە.

زۆربەی مادەی کریستاڵ لە سنوورە ڕۆژهەڵاتییەکان (ئێران) و سنوورە باشوورییەکانەوە دەگاتە عێراق. ناوچە شاخاوییەکان و زۆنگاوەکان (ئەهوار) بەکاردەهێنرێن بۆ قاچاخچێتی.

قاچاخچییەکان شێوازی جۆراوجۆر بەکاردەهێنن، وەک بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان (درۆن)، شاردنەوەی لەناو باری میوە و سەوزە، یان تەنانەت شاردنەوەی لەناو کەلوپەلی ناوماڵ و ئامێرە کارەباییەکاندا.

جگە لە بەکارهێنانی ناوخۆیی، عێراق وەک وێستگەیەکی ترانزێت بەکاردێت بۆ ناردنی کریستاڵ و حەبی کاپتاگۆن بەرەو وڵاتانی تر.